|
Synagoga Staromiejska i Nowomiejska |
Synagoga Staromiejska wśród mieszkańców Rzeszowa znana jest jako Synagoga Mała. Budowla powstała na planie czworokąta. Materiałem stosowanym przy budowie był kamień. Synagoga posiada charakterystyczne dla tego typu obiektów przybudówki oraz małe wieżyczki, które pokrywa bardzo spadzisty dach. Synagoga wybudowana została w stylu barokowym. Prawdopodobnie budynek został wzniesiony na przełomie XVI oraz XVII wieku. Budowla poddana była wiele razy przebudowie i wielokrotnie była także odnawiana. Poza tym synagogę dotknęły również pożary. Jednak mieszkańcy tego miasta zawsze dbali o to, aby budynek przywrócić do dawnej świetności. W czasie drugiej wojny światowej synagoga została zniszczona przez Niemców, ale kilka lat po wojnie znowu świeciła blaskiem. Obecnie w budynku mieści się Wojewódzkie Archiwum Państwowe. Druga synagoga czyli Nowomiejska zwana jest przez rzeszowian synagogą dużą. Wybudowana została w drugiej połowie XVII wieku i na początku miała ona pełnić funkcję obronną dla miasta. Zezwolenie na wybudowanie tej twierdzy wydał wówczas Andrzej Lubomirski. Historia mówi, że prawdopodobnym konstruktorem budynku był Jan Belotti. Synagoga ta wybudowana została w stylu barokowym. Pod koniec wojny została zniszczona podobnie jak synagoga mała. Obecnie mieści się tam Biuro Wystaw Artystycznych, jest także siedzibą dla Związku Artystów Plastyków.
|
Kościół Farny św. Stanisława i św. Wojciecha |
Kościół ten wśród tamtejszych mieszkańców zwany jest jako Fara. Usytuowany jest bowiem tuż przy placu Farnym. Kościół jest jednym z najstarszych zabytków w mieście, a jego historia sięga drugiej połowy XIV wieku. Budowla ma charakter stylu gotycko – barokowego. Prawdopodobnie pierwszy wybudowany w tym miejscu kościół został zniszczony podczas ogromnego pożaru, który dotknął Rzeszów w pierwszej połowie XV wieku. Najstarszą część świątyni stanowi prezbiterium, którego pochodzenie datowane jest na pierwszą połowę XV wieku. Posiada ono charakterystyczne cechy dla stylu gotyckiego. Wiadomo jednak, że wraz z nadejściem kolejnego wieku budowla została otoczona wałem. Mimo to na początku XVI wieku kościół strawił ogień. Świątynia została jednak odbudowana dzięki Mikołajowi Spytce Ligęzie. Następnie tuż po odbudowie postanowiono, że przebudowana zostanie nawa główna. Poza tym dobudowane zostały również nawy boczne. Kościół dzięki tej przebudowie zyskał barokowy styl. Ciekawe jest również wnętrze kościoła pochodzące z dość różnych okresów historycznych. Wśród wszystkiego warto wyróżnić cenne nagrobki, które wspominają czasy panowania w mieście rodziny rzeszowskich. Poza tym uwagę przyciąga także gotyckie sklepienie. Natomiast odmiennym stylem charakteryzuje się główny ołtarz w tej świątyni.
|
Zespół klasztorny |
Rzeszowski zespół klasztorny jest miejscem, które przyciąga wielu mieszkańców podczas tradycyjnego odpustu parafialnego. Obok zabudowań klasztornych znajduje się bowiem kościół Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii. Natomiast sam klasztor pochodzi z XVII wieku. Zespół powstał na miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła, który prawdopodobnie został wybudowany w pierwszej połowie XVI wieku. Historia głosi, że świątynia wybudowana została dlatego, gdyż w tym właśnie miejscu na początku XVI wieku znaleziono tutaj figurkę Matki Boskiej Rzeszowskiej. Obecnie ta figurka ma swoje miejsce w kaplicy należącej do Sanktuarium Maryjnego. Zespół klasztory powstał niegdyś jako budowla obronna. Wybudowany został na wzgórzu pomiędzy licznymi rozlewiskami pobliskiej rzeki i w pobliżu terenów bagiennych. Co miało znacznie utrudnić przedostanie się do budowli. Poza tym do dnia dzisiejszego zachowały się w doskonałym stanie otwory służące niegdyś do strzelania. Budynek kościoła natomiast powstał na planie krzyża. Na jego szczycie znajduje się wieża w kształcie kwadratu wraz z dzwonnicą. Ołtarz główny w tej świątyni datuje się na pierwsza połowę XVII wieku. Do budowy ołtarza wykorzystano m.in. marmur i drewno. Ciekawe są bardzo ściany prezbiterium, bowiem na nich znajdują się posągi członków rodziny Ligęzów, fundatorów klasztoru.
|
Rzeszowski stary cmentarz |
Stary Cmentarz powstał jeszcze pod koniec XVIII wieku, wówczas, gdy władze austriackie wydały zakaz pochówku zmarłych na placach kościelnych. Obecnie zajmuje powierzchnię ponad 3,5 hektara. Jednak nekropolia oficjalnie została otwarta dopiero na początku XX wieku. W czasie drugiej wojny światowej cmentarz bardzo ucierpiał. Niemcy zniszczyli wszystko, co tylko wpadło im w ręce, czyli krzyże, tablice nagrobne, a nawet ogrodzenie. Cenne części wywiezione zostały na złom, natomiast kamień pochodzący z nagrobków został wykorzystany do budowy dróg. Dlatego też w 1957 roku postanowiono cmentarz znowu zamknąć. Wtedy też był dalej dewastowany. Później natomiast ktoś wpadł na pomysł, aby na miejscu cmentarza zrobić park. Prace rozpoczęto od wycinania niepotrzebnych drzew. Gdy przebudowywano ulicę obok cmentarza, wówczas jego część przeznaczono właśnie pod drogę. Jednak tamtejsi mieszkańcy zaczęli się buntować i postanowili walczyć o przywrócenie nekropolii dawnej świetności. Wówczas postanowiono uporządkować cmentarz, miejsce to zostało starannie odnowione, a najbardziej zniszczone nagrobki zostały odnowione. Po kilku latach nekropolia stała się obiektem zabytkowym. Wiele nagrobków to cenne dzieła artystyczne, wśród nich na wyróżnienie zasługuje pomnik Leona Schotta, który pochodzi z krakowskiego warsztatu kamieniarskiego. Poza tym spoczywają tutaj osoby, które zapisały się w historii Rzeszowa.